Anasayfa    |   doc_gazete    |    Documentarist 2008    |    Documentarist 2009


Eyal Sivan

İsrail’deki apartheid rejimine karşı...

"Lübnan ya da Gazze’de katliamlar yapılırken seslerini çıkarmamayı seçen, Filistinli nüfusun sert biçimde geriye püskürtülmesi, üç yıllık abluka ve bir milyondan fazla insanın Gazze’ye hapsedilmesi karşısında da bu sesiziliğini koruyan ünlü oyuncuların ve sinemacıların yer aldığı böyle bir seçkiye katılamam."

Eyal Sivan

 

DOCUMENTARIST 2010'un konuğu olarak, son filmi Yafa: Portakalın Otomatiği'ni sunacağımız ve bir sinema dersi vermek üzere İstanbul'da ağırlayacağımız ünlü belgeselci Eyal Sivan, Paris'te düzenlenen Forum des Images yöneticilerine yazdığı mektupta, İsrail'e karşı boykota katılarak filminin Tel-Aviv'in 100. yıl kutlamaları çerçevesinde gösterilmesi talebini neden geri çevirdiğinin gerekçelerini açıklıyor:

 

6 Ekim 2009, Londra
Forum des Images Program Yöneticileri'ne,

Yapımcılarım Bayan Trabelsi ve Bay Eskenazi’ye son filmim Yafa: Portakalın Otomatiği'nin (Jaffa, The Orange's Clockwork) gelecek ay Forum des Images’da Tel –Aviv’in yüzüncü yılı kutlamaları çerçevesinde organize edeceğiniz “Tel-Aviv: Bir Paradoks” başlıklı seçkide yer alması talebiniz üzerine sizlere yazıyorum. Öncelikle nazik davetiniz için teşekkür eder ve cevaplamakta geciktiğim için Eyal Sivanözür dilerim. Yafa: Potakalın Otomatiği filmimi seçkinin kapanışında göstermeyi düşünerek beni onurlandırdınız. Bununla birlikte üzerinde uzun süre düşündükten sonra teklifinizi maalesef geri çevireceğimi bildiriyorum. Bu kararımın sebepleri oldukça karmaşık aynı zamanda da siyasi, bu nedenle izin verirseniz bazı ayrıntıları açıklamak isterim.

Bildiğiniz üzere benim yaptğım işler, temelde İsrail toplumu ve Filistin-İsrail çatışması üzerine on beşten fazla filmi kapsıyor. İsrail’in Filistin halkına karşı yürüttüğü politikaya karşı çıkarak daima bağımsız biçimde hareket etmeye çalıştım, “İsrail (Yahudi) demokrasisini” temsil etmediğimin net biçimde anlaşılması için uğraştım. Tam da bu sebepten ötürü sinema kariyerimin başlangıcında itibaren, 20 yıldan fazla bir zaman, herhangi bir resmi İsrail kurumundan destek ya da yardım almadım.

Her zaman yaptığım işlerin araçsallaştırılmasından ve İsrail’in liberal tutmunun kanıtı olarak sunulmasından kaçınacak şekilde hareket ettim; İsrail otoritesi elbette israilli Yahudi eleştirmenlere bu ifade özgürlüğünü bahşetmiyor ve onlara hoşgörü göstermiyor.

İsrail devletinin ırkçı faşist politikası ile kültürel çevrelerin son Gazze katliamı ve devam eden işgal sırasında, işgal altındaki Filistinlilerin ya da İsrail devletindeki Filistinli vatandaşların maruz bırakıldığı insan hakları ihlalleri ve birçok ayrımcılık karşısında büründüğü işbirlikçi sessizlik; tüm bunlar gösteriyor ki, İsrail’in herhangi kültürel bir başarısının kutlanması ya da İsrail hayat tarzının normalliğinin teminatı olarak yorumlanabilecek her türlü durum karşısında mesafemi korumalıyım. Bu bağlamda sizin seçkiniz Tel-Aviv’in yüzüncü yılının uluslararası kutlamalarının bir parçasını oluşturuyor ve bu başlık altında İsrail hükümeti tarafından destekleniyor ki, bu nedenle davetinizi reddetmekten başka elimden bir şey gelmiyor.

Diğer yandan bana ve yaptığım işlere yöneltilen, halen de devam eden saldırgan ve küçük düşürücü tavırlar karşısında gerek Fransa’da gerekse İsrail’de çok az meslektaşım beni savunmak için söz aldı ve samimi olarak dayanışma duygularıyla bana yaklaştı (“Düşünce Özgürlüğü” grubunun hegamonik bir ayrıcalıkla taraf olduğu prensip deklerasyonlarını kaale almıyorum). Kendimi böylesi bir grupla dayanışma içerisinde hissetmem mümkün değil.

Ayrıcalıklı bir konuma ve dokunulmazlığa sahip olmalarına rağmen Lübnan ya da Gazze’de katliamlar yapılırken seslerini çıkarmamayı seçen, Filistinli nüfusun sert biçimde geriye püskürtülmesi, üç yıllık abluka ve bir milyondan fazla insanın Gazze’ye hapsedilmesi karşısında da bu sesiziliğini koruyan ünlü oyuncuların ve sinemacıların yer aldığı böyle bir seçkiye katılamam.

Çatışmayı ve işgali filmlerinde oportünist ve kinik biçimde birer dekor niyetine, ülkemizin yeni egzotik tasviri –bu onların Batıda’ki özellikle Fransa’daki başarılarını açıklayabilir- olarak kullanan meslektaşlarımla arama mesafe koymak istiyorum. Dolayısıyla sizin davetiniz vesilesiyle onlara eklemlenmek istemem.

Davetinizi kabul edip etmeme konusunda bir an tereddüte düşsem de, yaklaşık 15 gün önce Le Monde’da yayımlanan, seçkinizi organize eden Ariel Schweitzer imzalı makaleyi okuduktan sonra kesin kararımı verdim. İsrailli kuruluşlara karşı uygulanan kültürel boykota karşı çıkan bu makalede Ariel Schweitzer şöyle diyor: “Olumsuz konuşanlar bu göstermelik kültür politikasının ülkeye aydın bir demokrasi imajı kazandırmaya hizmet edeceğini ve bunun da İsrail’in Filistinliler karşısındaki gerçek baskıcı tutumunu maskelemeye yarayacağını söyleyecekler. Kabulümüzdür. Ama ben samimi olarak bu kültür politikasını kesinlikle devlet desteğiyle politik filmler yapamayan bölgedeki diğer ülkelerin durumuna tercih ederim.”

Bu noktada naif samimiyeti ve bu seçki ile benzeri diğer organizasyonlar karşısında neden mesafeli durmayı tercih ettiğimi ifade etmeme olanak veren sekter gerekçeleri için organizatörünüz Bay Schweitzer’e teşekkür etmem gerekiyor. Bay Schweitzer’in de doğruladığı gibi, nihayetinde İsrail’in kültür politikasının övülmesi “ehven-i şer” bir ideolojinin savunulmasına denk geliyor.

Tarihim, Yahudi geleneklerim gibi kişisel etik anlayışım ve kanılarım da, günümüzün politik koşullarında –batılı demokrasi otoritelerinin ve batılı entelijensiyanın da İsrail’in canice politikalarının tarafında olmayı tercih ettiği bir ortamda- beni alenen İsrail’deki apartheid rejimine karşı bu katı ama şiddete başvurmayan tavrı almaya zorluyor.

Sözlerimi, meslektaşım ve arkadaşım Filistinli ünlü yönetmen Michel Khleifi’nin bize sürekli hatırlattığı cümleyle bitireceğim: Bugün bir sanatçı ve entelektüel olarak üstesinden gelmemiz gereken şey, projelerimizi İsrail demokrasisi SAYESİNDE değil ama ONA RAĞMEN gerçekleştirmektir.

Tam da bu nedenle her zaman şiddet-karşıtı biçimde İsrail’deki apartheid rejimine ve batılı demokrasilerin İsrail’in resmi muhalefet kültürüne rezerve ettiği “özel muamele”ye karşı çıkmaya, çevremdekileri de buna teşvik etmeye devam edeceğim.

Durumun hassasiyetini anlayacağınızı ve kabul edeceğinizi umarak çalışmalarımı başka koşullarda paylaşmayı dilerim.

Saygılarımla,

Eyal Sivan

Yönetmen
Medya Yapımları Araştırma Profesörü
Beşeri ve Sosyal Bilimler Okulu
East London Üniversitesi (UEL)
Birleşik Krallık

Fransızca'dan çeviren: Oylum Bülbül

 



ENGLISH TÜRKÇE

 

 

 

 

En son yazılar

Dünyanın kirli çamaşırlarını ipe seren filmler

Bir İran gerçeği olarak belgesel festivali

Bir yönetmen: Rodi Yüzbaşı

Sheffield'de Türkiye rüzgarları

Sibirya'nın sınırlarında bir belgesel festivali

DOK Leipzig: A festival with a great spirit (Ing.)

Kosova'da bir belgesel karnavalı

Uzun bir serivenin kısa hikâyesi

Saraybosna FF: Bize yakın dertler

“Balkanların anlatacak öyküleri var”

“Ne kadar güçlü olduğumuzu keşfetmemizden korkuyorlar”

“They are scared that we find out how powerful we are”

Belgesel para kazandırmaz

DOCUMENTARIST büyüdü, festival oldu!

Fikirden filme giden uzun yol

DOCUMENTARIST: Haydi izleyelim!

Filistin'den Arjantin'e kısa bir dünya turu

Yafa, Portakalın Otomatiği: Bir turunçgilin peşinde...

İsrail'deki apartheid rejimine karşı...

Notes from the 29th Festival (İng.)

“Dikenli teller, rüzgârda şarkı söyler”

Envai çeşit belgesel

Teğet geçilmemiş bir belgeselin yapım süreci

Tel örgülerin ardındaki kadınlar

Dünyaya belgeselle bakmak ve görmek

Ankara'dan belgesel manzaraları

Dört duvar arasında, vizyonda!

Süngüyle kesilen ekmekler

Berlin üzerinde ninniler
ya da 'dandini dandini dastana'

'Bal'a giden 'Yol'

Bir 'talent'ın gözüyle Kampüs izlenimleri

Berlinale'nin (süper)market halleri

 

Arşivdeki diğer yazılara ulaşmak için tıklayınız.

NOT: Yukarıdaki yazılarda dile getirilen görüşler yazarlarına aittir, Documentarist'i bağlamaz.

 

Bültenler

Kasım-Aralık 2010
Eylül-Ekim 2010
Ağustos 2010
Temmuz 2010
Haziran 2010
Mayıs 2010
Nisan 2010
Mart 2010
Şubat 2010
Ocak 2010
Aralık 2009
Kasım 2009
Ekim 2009
Eylül 2009


 

İletişim    |     Biz kimiz?    |    Bağlantılar